Giải mã “không chồng mà chửa” ở động vật

Giải mã “không chồng mà chửa” ở động vật

Rắn và một số loài động vật khác có thể sinh con mà không cần có cha, hoặc trữ tinh trùng trong một thời gian dài.

Theo trang tin Discovery, một cuộc nghiên cứu của các chuyên gia Đại học bang North Carolina và Đại học bang Georgia (Mỹ) cho thấy một con rắn chuông Eastern Diamondback (một loài rắn độc ở vùng đông nam nước Mỹ) đã sinh con 5 năm sau khi giao phối. Đây cũng là trường hợp lưu giữ tinh trùng lâu nhất được phát hiện ở các loài động vật (trừ côn trùng). Các nhà khoa học cũng lần đầu tiên ghi nhận sự sinh sản của một con rắn hổ mang chưa bao giờ giao phối.

Chuyên gia sinh thái học Warren Booth thuộc Đại học bang North Carolina cho biết sinh sản không cần giao phối (đơn tính) hiện đã được ghi nhận xảy ra một cách tự nhiên ở tất cả các động vật xương sống có hàm, ngoại trừ động vật hữu nhũ. “Chúng tôi xác nhận khả năng này ở các loài như trăn kìm, trăn cầu vồng, một số loại cá mập, rồng đất Komodo và gà tây nuôi”, ông nói thêm.

Rắn chuông Eastern Diamondback

Ông Booth đã phân tích ADN của con rắn hổ mang không có bạn tình trong nhiều năm ở hồ thủy sinh North Carolina tại Fort Fisher. Kỹ thuật vân tay ADN phân tử loại trừ sự “đóng góp” của con đực trong việc sinh sản của rắn cái, vốn cho ra đời một lứa 4 con với dáng vẻ bình thường. Trong khi đó, con rắn chuông Eastern Diamondback “làm một lèo” đến 19 rắn con khỏe mạnh gồm 10 con cái và 9 con đực. Quá trình phân tích ADN xác nhận chúng có cha.

Chuyên gia Booth, người cùng nghiên cứu với Gordon Schuett thuộc Đại học bang Georgia, cho biết: “Con rắn chuông bị bắt khi mới 1 tuổi, vì thế được xem là chưa trưởng thành về mặt sinh lý. Nó được nuôi cách ly khỏi con đực cho đến lúc sinh nở. Rõ ràng con rắn này đã giao phối trong tự nhiên khi còn non nớt về sinh lý”. Theo 2 chuyên gia, các tiểu quản bên trong hoặc khả năng xoắn một phần dạ con có thể giải thích làm thế nào rắn chuông lưu giữ tinh trùng trong 5 năm. Về khả năng thứ hai, Booth cho biết một khu vực của dạ con xoắn và chụm lại, đóng vai trò một nút chặn cô lập tinh trùng cho đến thời điểm phóng noãn.

Cá, chim, động vật lưỡng cư, côn trùng và các loài bò sát khác cũng có thể lưu giữ tinh trùng trong một thời gian dài. Động vật hữu nhũ ít thành công hơn, nhưng một nghiên cứu gần đây về loài dơi bụng vàng (có ở nhiều nước châu Á) cho thấy con cái của loài động vật này có thể lưu giữ tinh trùng nhiều tháng.

Trái lại, phụ nữ chỉ có thể lưu giữ tinh trùng trong vài giờ hoặc vài ngày. Phụ nữ không thể sinh sản đơn tính do cần có một gien nhất định của cả đàn ông lẫn phụ nữ. Schuett giải thích, trong môi trường phòng thí nghiệm, các nhà khoa học đã “né” được điều kiện cần thiết này đối với động vật hữu nhũ bằng cách tạo ra các con chuột sinh sản đơn tính.

Theo các chuyên gia, việc lưu giữ tinh trùng giúp con cái vượt qua thách thức về khí hậu và những trở ngại khác. Sinh sản đơn tính có thể gây tổn hại cho sự đa dạng di truyền và chỉ cho ra đời con cháu toàn cái hay đực. Nhưng mặt khác, nó cũng có thể loại bỏ những biến đổi gien có thể làm cho các cá thể không khỏe mạnh.

Kết quả nghiên cứu được công bố trên chuyên san Biological Journal of the Linnean Society.

Yêu động vật (Theo Thanh Niên)

Phát hiện mới về tập tính sinh sản của cá rồng biển

Phát hiện mới về tập tính sinh sản của cá rồng biển

Các nhà khoa học Australia đã phát hiện ra rằng, loài cá rồng biển thân cỏ (weedy seadragon) có các dấu hiệu độc nhất vô nhị và những con đực thường tập trung thành từng nhóm cá thể "mang thai."

Tiến sĩ Keith Martin-Smith thuộc Đại học Tasmania đã dành thời gian hơn hai năm để chụp ảnh cá rồng biển thân cỏ phân bố ở vùng biển phía Nam Hobart, thủ phủ bang Tasmania.

Ông phát hiện ra rằng, những con đực sống độc lập thường tập hợp lại thành nhóm sau khi phối giống và gọi đây là những "nhà trẻ" bởi vì đó là nơi mà cá rồng biển đực bơi loanh quanh trong khi chăm sóc con non. Tất cả các con đực mang trứng thường tụ tập thành từng nhóm nhỏ trong phạm vi vài mét.

Tiến sĩ Martin-Smith đã sử dụng một phần mềm nhận diện hoa văn để nhận biết các dấu hiệu trên thân cá rồng biển thân cỏ, qua đó phát hiện các con đực mang thai tụ tập thành từng đám.

Loài sinh vật biển này có những chấm rất đẹp dọc theo cơ thể và mỗi cá thể lại có những hoa văn dạng đốm riêng. Những hoa văn này giống như dấu vân tay ở người, ngoại trừ việc có thể phức tạp hơn.

Ông hy vọng qua đó sẽ xây dựng một cơ sở dữ liệu tương tác với công chúng qua mạng Internet để góp phần bảo tồn loài cá rồng biển thân cỏ đang có nguy cơ tuyệt chủng.

Cá rồng biển thân cỏ có họ hàng với cá ngựa (sea horse) và giống như những người bà con của mình, con đực chịu trách nhiệm mang thai.

Cá cái sản xuất khoảng 200 trứng màu hồng nhạt rồi đưa các trứng này vào đuôi con đực qua một ống dẫn. Trứng sẽ bám dính vào những nguồn cung cấp oxygen ở đuôi cá đực. Tùy theo điều kiện môi trường nước ở xung quanh, trứng sẽ đổi sang màu tía và bắt đầu nở sau khoảng tám tuần lễ.

Sau thời kỳ này, con đực "thót bụng" đẩy các cá con ra khỏi đuôi. Quá trình này diễn ra trong khoảng thời gian chừng 24-48 tiếng và các cá thể con sống độc lập kể từ đó.

Ông Martin-Smith cho rằng, nghiên cứu này sẽ giúp các nhà khoa học xây dựng các mô hình quần thể cá rồng biển để bảo vệ loài sinh vật được bảo vệ nghiêm ngặt này.

Yêu động vật (Theo BBC, Vietnam+)

Động vật có ốm nghén như người?

Động vật có ốm nghén như người?

Nhiều loài động vật khi mang thai cũng cho thấy các dấu hiệu tương tự những gì các thai phụ của chúng ta phải trải qua. Dẫu vậy, cho tới hiện nay vẫn chưa có nghiên cứu chính thức nào nhằm xác định liệu động vật mang thai có ốm nghén thực sự hay không.

Theo nghiên cứu của các nhà sinh vật học tiến hóa thuộc Đại học Cornell, hiện tượng buồn nôn và ói mửa mà 2/3 số phụ nữ trải qua trong thời kỳ mang thai có thể là cách cơ thể người mẹ bảo vệ bào thai khỏi những hóa chất và bệnh tật liên quan đến thực phẩm, vốn có thể là mối đe dọa tiềm ẩn đối với các cơ quan đang phát triển của trẻ. Các chuyên gia thú y lưu ý rằng, nhiều loài động vật mang thai cũng thể hiện sự ác cảm tự nhiên đối với các loại thực phẩm nguy hại tiềm tàng.

Chó mang thai được cho là trải qua giai đoạn nằm ổ trước khi đẻ con. (Ảnh: CTV)

Tuy nhiên, Ann Hohenhaus, một chuyên gia thú y thuộc Trung tâm y tế dành cho động vật NewYork, nhấn mạnh: "Người ta không cho rằng các động vật có vú như chó và mèo bị ốm nghén. Hiện cũng không có bất kỳ thông tin nào mô tả chi tiết về tình trạng ốm nghén trong quá trình sinh sản của chó và mèo".

Bà Hohenhaus giải thích thêm rằng, khi chó và mèo mang thai, buồng trứng của chúng sẽ sản sinh ra một lượng cao hoóc môn thai kỳ progesterone, khiến chúng nằm ổ, tiết sữa và cảnh giác với các đồ chơi hoặc đối tượng như đang bảo vệ lứa con mới sinh.

Hiện tượng nằm ổ đề cập tới sự thôi thúc mạnh mẽ, khiến một bà mẹ mang thai đôi khi cảm thấy phải dọn dẹp, trang trí và chuẩn bị tổ ấm chào đón đứa con sắp chào đời. Các nhà khoa học cho rằng, hoóc môn thai kỳ một phần gây ra hiện tượng này. Nhiều loài động vật, trong đó có sóc chó và thỏ, sẽ bước vào giai đoạn nằm ổ trước khi chúng đẻ con.

Yêu động vật (Khoahoc.com.vn)