Tê giác đen Tây Phi cũng đã tuyệt chủng

Tê giác đen Tây Phi cũng đã tuyệt chủng

Mới đây, Sách đỏ của Hiệp hội Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) đã hoàn thành việc cập nhật thường niên danh sách những loài động, thực vật bị đe dọa, qua đó hé lộ bức tranh khá ảm đạm về tình trạng của nhiều loài trên thế giới.

Tê giác đen Tây Phi được công bố tuyệt chủng (Ảnh: Treehugger.com)

Bản danh sách cho thấy một con số đáng báo động: khoảng 40% loài bò sát sống trên cạn ở Madagascar đang nằm trong tình trạng bị đe dọa. Theo nhận định của Mạng lưới Giám sát Buôn bán Động, Thực vật Hoang dã (TRAFFIC) chính hoạt động buôn bán trái phép diễn ra tràn lan ở nhiều quốc gia đã đe dọa sự sống của nhiều loài bò sát.

Tình trạng ấy nếu không được kiểm soát sẽ làm xói mòn thành quả từ phía các khu bảo tồn chuyên bảo vệ những loài bò sát như tắc kè hoa Calumma tarzan, tắc kè hoa Calumma hafahafa, thằn lằn bóng Paracontias fasika…

Bên cạnh đó, bản cập nhật Sách Đỏ cũng tiến hành đánh giá 26 loài lưỡng cư mới được phát hiện gần đây. Theo đánh giá thì loài ếch độc Ranitomeya benedicta và ếch độc Ranitomeya summersi lần lượt được liệt vào danh sách dễ bị tổn thương và loài nguy cấp do mất nơi cư trú và bị săn bắt phục vụ cho thị trường buôn bán “thú cưng” quốc tế.

Đáng chú ý, nạn săn trộm tê giác hiện đang tiếp diễn đe dọa làm suy giảm số lượng của nhiều phân loài cũng được phản ánh rõ nét qua Sách Đỏ. Riêng ở Nam Phi, tình trạng săn trộm đã khiến tê giác bị tàn sát mức kỷ lục, chủ yếu vì nhu cầu dùng sừng tê giác làm thuốc tại nhiều quốc gia châu Á mà điển hình là Việt Nam. Và chưa đầy 3 tuần sau sự kiện tuyệt chủng của tê giác Java tại Việt Nam, Sách Đỏ mới cập nhật của IUCN khẳng định tin buồn về sự ra đi vĩnh viễn của loài tê giác đen Tây Phi (Diceros bicornis longipes).

Đánh giá của IUCN cho biết tuy nhìn trên tổng thể, số lượng các quần thể tê giác đen và tê giác trắng đang gia tăng, nhưng một số phân loài chính của chúng lại đặc biệt dễ bị tổn thương bởi nạn săn trộm. Cùng với sự tuyệt chủng của tê giác đen Tây Phi, Sách Đỏ còn đánh giá rằng tê giác trắng miền Bắc Trung Phi (Ceratotherium simum cottoni) cũng đang nằm bên bờ vực tuyệt chủng, và có thể đã tuyệt chủng trong tự nhiên.

Về phía thực vật, mặc dù chưa được đánh giá nhiều, song bản cập nhật Sách đỏ cũng đã cho thấy rõ một số loài thực vật đang rơi vào tình trạng suy giảm ngày càng trầm trọng.

Khai thác quá mức đã thu hẹp đáng kể quần thể cây Taxus contorta, đưa chúng vào diện nguy cấp thay vì mức độ dễ bị tổn thương như trước đây. Hay những loài như dừa Coco de Mer ở Seychelles cũng đang bị suy giảm số lượng trông thấy trước sự nổi lên của thị trường chợ đen thu mua và buôn bán hạt cây bất chấp sự thắt chặt quản lý từ phía các cơ quan chức năng.

Yêu động vật (Theo xã luận)

Tê giác đen tuyệt chủng ở Tây Phi

Tê giác đen tuyệt chủng ở Tây Phi

Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) chính thức tuyên bố, tê giác đen hoang dã đã tuyệt chủng hoàn toàn ở phía tây của châu Phi.

Trong đánh giá mới nhất, IUCN còn cho biết hai phụ loài của tê giác cũng gần như tuyệt chủng trong tự nhiên. Đó là tê giác trắng ở phía Bắc Châu Phi và tê giác Java ở Châu Á.

Trước đó, IUCN đã cảnh báo, tê giác đen là một phân loại đang lâm vào tình trạng “cực kỳ nguy cấp” trong danh sách đỏ về các loài bị đe dọa. Tê giác đen lần cuối được nhìn thấy ở phía tây châu Phi vào năm 2006.

 

Tê giác đen "bị xóa sổ" ở Tây Phi do nạn săn trộm và thiếu biện pháp bảo tồn.

Theo ông Jean-Christophe Vie, Phó giám đốc chương trình bảo tồn các loài trên toàn cầu của IUCN cho biết, nhiều phụ loài tê giác có thể sớm biến mất giống như tê giác đen mà nguyên nhân chính là do nạn săn trộm và một số nơi còn thiếu các hoạt động cần thiết để bảo tồn. Gần đây, tê giác Java một sừng ở Việt Nam cũng bị tuyệt chủng do nạn săn trộm để lấy sừng.

“Mọi người chỉ giết chúng để lấy sừng. Mọi người chỉ muốn kiềm tiền từ sừng tê giác. Hành động đó cũng phá vỡ luôn các tiềm năng kinh tế từ việc dùng tê giác vào trong ngành du lịch. Vì tê giác là một loài động vật rất hấp dẫn.”, ông Jean-Christophe Vie nói.

Những chiếc sừng tê giác được bán chủ yếu sang châu Á - nơi mà theo y học cổ truyền, người ta tin sẽ có thể chữa được bệnh ung thư. Điều này đã làm cho các nước ở châu Phi đang phải đối mặt với rất nhiều kẻ săn trộm hoạt động có tổ chức. 

Ông Jean-Christophe Vie cho biết, trong năm nay, những kẻ săn trộm đã giết chết hơn 300 con tê giác.

 

Cùng với tê giác đen, tê giác trắng ở Bắc Phi cũng đang ở tình trạng cực kỳ nguy cấp.

Ông Jean-Christophe Vie còn cảnh báo, có hơn 20.000 loài khác, bao gồm cả thực vật, cá, động vật không xương sống, động vật có vú và các loài chim đang bị đe dọa tuyệt chủng. Theo đánh giá của IUCN, 25% động vật có vú, cá ngừ, 8 loài động vật lưỡng cư, các loài thực vật như linh sam, thủy tùng…đang đứng bên bờ vực tuyệt chủng cao. 

Tuy nhiên, ông Jean-Christophe Vie cũng cho biết đánh giá của IUCN cũng ghi nhận một số dấu hiệu tốt đẹp trong việc bảo tồn 2 hoặc 3 loài tê giác. Hiện tê giác đen và trắng đang được bảo tồn tốt hơn ở miền nam và miền đông châu Phi.

Chính sự quan tâm khác nhau đã dẫn tới sự khác biệt trong việc bảo tồn tê giác đen ở miền Tây và các miền khác thuộc châu Phi. Các nhà bảo tồn đã kêu gọi phải có những biện pháp bảo tồn các loài có nguy cơ tuyệt chủng như tê giác một cách kịp thời.

Theo ông Simon Stuart, Chủ tịch ủy ban vì sự sống còn các loài của IUCN cho biết tình hình sẽ khác đi nếu các biện pháp bảo tồn được triển khai tốt.

Ông Simon Stuart đề nghị: “Những biện pháp bảo tồn phải được tăng cường, đặc biệt là quản lý môi trường sống để cải thiện hiệu suất phục hồi, ngăn chặn các con tê giác bị rơi vào bờ vực tuyệt chủng”.

Bên cạnh những kiến thức bảo tồn, IUCN cũng đề xuất phải cần có quy định của chính phủ các nước, như thế mới tạo nên sức mạnh góp phần bảo tồn các loài.

Yêu động vật (Theo Bee)